Saz Nedir ? Saz Nasıl Çalınır ? Saz Fiyatları

 Saz Nedir ? Saz Nasıl Çalınır ? Saz Fiyatları
Okunuyor Saz Nedir ? Saz Nasıl Çalınır ? Saz Fiyatları

Saz Nedir ? Saz Nasıl Çalınır ? Saz Fiyatları

Saz Nedir,  Türk halk müziğinin en çok kullandığı telli çalgılar ailesinin bir üyesidir. Genelde gövdesi ağaçtan yapılmıştır ve telle kaplı uzun sapı olarak görebilmekteyiz. Her türlü müzik çeşidini seslendirebilirsiniz. Genellikle kültürel faaliyetlerde de kullanıldığı görülmüştür. Telli tezeneli çalgı ailesinin üyesi olan Saz müzik aleti¸bölgesel şartlara göre adları değişmektedir. Kimi bölgelerde cura, kopuz, saz, çöğür, dombra, ikitelli, tambura, tar gibi isimlerle bilinirliği yüksektir. Şekil farkları da olmaktadır fakat en yaygın olarak ağaçtan ve büyük bir sap ile tellere vurularak edilen ses ile bilinmektedir. 

Her ustanın yoğurt yiyişi ayrı olsa da genel olarak mızrap ya da tezene olarak adlandırılan şeylere çalınabilmektedir. Farklı türler tercih edenler parmaklarıyla da çalmaktadır. Parmaklarla çalabilen müzisyenlerin tekniklerine ise şelpe veya dövme denilmektedir. Toplamda 7 teli bulunmaktadır.

Toplamda Telli tezeneli çalgı ailesenin üyesi olan ve alt tabanında tam 6 çeşidi daha bulunan bağlama, Cura, çöğür kısa saplı bağlama, tambura, divan sazı ve meydan sazı olarak da bilinmektedir. Konumuzun en sonunda bu 6 bağlama çeşitleri tanıtımı da olacaktır.

saz nedir
saz nedir

Saz Tarihi

Dede korkut hikayelerini bir çoğumuz bilmesek bile duymuşuzdur. Aslında saz diğer adıyla bağlama tarihi 1500 yıl öncelerine kadar büyük bir geçmişi bulunmaktadır. Yine ilk başta vermiş olduğumuz örnekte Dede Korkut hikayelerinde geçen “Kopuz”  örneği aslında saz ailesinin tanılmasına neden olmuştur. 1500’lü yıllarda Orta Asya’da sürekli gezintiler yapan Genç Ozanlar tarafından Anadolu bölgesine kadar gelmiştir. Kopuz aslında bağlama ailesinin üyelerinden çok farklıdır. Perdesiz bir müzik aletidir. Fakat Orta Asya’dan, Anadolu’ya gelmesindeki süreçte sürekli değişimlere uğramıştır. Günümüzde bağlamanın hala standart bir ölçüsü bulunmamaktadır.   Saz tarihi anlamak için her şeyden önce “Kopuz nedir” tanınması gerekmektedir. İlk önce bunu tanıtmaya başlayacağız.

Kopuz Nedir ?

Kopuz nedir, Bağlamanın ilk başlangıcıdır. Türk kültürünün en eski müzik aletlerinden birisidir. Türk ev Altay halk kültür çalgı aleti olarak kabul edilmektedir. Diğer bölgelerde “komus” olarak da bilinmektedir.Ünlü tarihçiler Kopuzu bulunan Korkut Ata’nın olduğunu da söylemektedir. Eski çağlarda aşırı bir öneme sahip olan bir müzik aletidir. Bunlara örnek verecek olursak eğer;

  • Geçmiş zamanlarda hastalıkların tedavisi için kullanılmaktaydı.
  • Sahibi dışında ona birinin el sürmesi kesinlikle günah olarak kabul edilmekteydi.
  • Şamanların ruhları çağırıldığına dair bir rivayet bulunmakta
  • Korkut Ata hemen öldükten sonra Kopuzundan yıllarca hep üzüntülü sesler çıkmıştır.
  • Tören yapan Şamanlar sürekli kopuz kullanırdı.
saz fiyatları
saz fiyatları

Cura

Cura bağlama ailesinin en küçük olanıdır. Ortalama olarak boyu 55-60 cm civarlarında olduğu bilinmektedir. Yörük Halk çalgısı olarak dillendirilmektedir.

Çöğür

Bağlama ailesi üyelerinden çöğür, iri gövdeli ve kısa saplı yine Türklere özgü bir tezeneli çalgı aletidir.

Kısa Saplı Bağlama

Genellikle çöğür ile karıştırılır fakat şekil ve işlev olarak farklıdır.  Genellikle boyutu 38-42 cm arasında olmaktadır.  Kısa olduğu için sadece bağlama düzeninde çalınabilmektedir. Kısa saplılarda ezgiler daha rahat çalınıp söylenebileceği düşünüldüğünden dolayı günümüz şartlarında da yaygındır. Özellikle deyiş ve semahlarda bolca görebilmekteyiz.

Tambura

Bağlamanın bir ufağıdır. Bağlamadan yaklaşık 4 ses daha ince ses edilebilmektedir. Divan sazının curası olarak bilinmekte olup, Hala kullanılan Türk halk müziği çalgısıdır.

Divan Sazı

Bir diğer adıyla da ustaların sazı olarak bilinmektedir. Bağlama ailesinin en büyük olan üyesidir.  En yaygın olarak Türk sanatçılardan, Mehmet Erenler ve Ali Ekber Çiçek’in divan sazı kullandığı bilinmektedir.

Böylelikle Saz Nedir, Bağlama Nedir, Saz Tarihi, Bağlama Tarihi ve kopuzu sizlere en iyi şekilde aktarmaya çalıştık. Diğer telli çalgılar üyelerini tanımak isterseniz lütfen https://www.sarkitv.com/telli-calgilar-nelerdir/ bağlantısına tıklayınız.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın