Ney Nedir ? Ney Çalgısı ve Ney Tarihi

 Ney Nedir ? Ney Çalgısı ve Ney Tarihi
Okunuyor Ney Nedir ? Ney Çalgısı ve Ney Tarihi

Ney Nedir ? Ney Çalgısı ve Ney Tarihi

Ney nedir ?  bilinen en eski nefesli enstrümanlardan biridir. Kamıştan yapılmış müzik aletlerinin en eski örneklerine Mezopotamya’da yapılan arkeolojik kazılarda rastlanmıştır. Sümer toplumunda “ka-gı” ,Anadolu’nun bir çok yerinde ise “kargı” kelimesinin kamış yerine kullanılıyor olması kazılarda ortaya çıkan kamışların bugün ney adını verdiğimiz enstrüman olduğu aşikardır. Mısır’da yer alan kabartmalarda müzik aleti olarak kullanılan kamışa yer verilmesi, Nil Nehri’nde kamışın bolca yetişmesine bağlanabilir.

Ney Tarihi
Ney Tarihi

Ney Tarihi

İlk olarak Mezopotamya’da Sümerler tarafından M.Ö. 5000 yıllarından itibaren kullanıldığı sanılan ney tarihi çalgısına ait en eski veri, bugün Amerika’da Philadelphia Üniversitesi Müzesi’nde sergilenen  M.Ö. 3000-2800 yıllarından kalan neydir. Çalgının o dönemlerde de dinsel törenlerde kullanıldığı düşünülmektedir.

Türk toplumu ve ney çalgısı arasındaki ilişkiye bakacak olursak, Kaşgarlı Mahmut tarafından yazılan Divan-ı Lügatü’t Türk eserinde ölen erkekleri anma törenleri olan “sagu” adı verilen törenlerde bir enstrüman olarak kullanıldığı bilgisi yer almaktadır.

Ney üflemeli çalgı için çalmak yerine üflemek tabiri kullanılır. Üflemek mecazi bir anlam taşır; İslam’da Allah’ın insanı yaratırken insan ruhunu üflemiş olması manasındadır. Flüt çalarken “Tü”,  yan flüt çalmak için “Fü” sesleri ağızdan çıkar. Ney üflenirken ise ağızdan “Hû” sesi çıkar. Hû, tasavvufta “O” demektir.

Ney tarihi 13. yüzyıldan itibaren Anadolu İslam tasavvufunun simgesi haline gelmiştir.  Mevlana Celâleddin-i Rûmî ve kendisinden sonraki yüzyıllarda birçok neyzen, ney kültürünün gelişmesine  katkı sağlamışlardır. Mevlana’nın ünlü eseri Mesnevi’nin ilk 18 beytinde neyden bahsedilir. Sonraki 6 cildinde de bunu neyin açıklaması yapılır.  Burada ney sembolü bir dünya görüşü ve bir medeniyeti anlatır.

Ney Nedir ?
Ney Nedir ?

Ney Üflemek/ Ney Çalmak

Uzunluğu ve ahengi açısından değişiklik gösteren 13 çeşit ney vardır. Ney çalgısı perdesiz bir çalgıdır. Dolayısıyla ney icra edecek kişinin sağlam bir müzik kulağına ihtiyacı vardır. Neyden çıkarılması en kolay ses  bütün parmaklar açık iken çıkarılabilen en pes ses olarak tanımlanan “neva” sesidir. Fakat en kolay seste bile neyzenin kendi diş ve dudak yapısına uygun üfleme yöntemini deneyerek bulması ve doğru sesi çıkarabilmesi gerekir. Ney ile bir eser icra edebilmek için uzun yıllar teknik anlamda çalışmış olmak gerekmektedir.

Ney nedir ? Ney tarihi ve ney çalgısı ile alakalı tüm bilgileri iletmiş olduk. Bizi takip etmeyi lütfen devam ediniz.
Diğer müzik aletlerini görmek için https://www.sarkitv.com/muzikaletleri/ bağlantıya tıklayabilirsiniz.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın