Gayda Nedir? Gayda Müzik Aleti Nedir

 Gayda Nedir? Gayda Müzik Aleti Nedir
Okunuyor Gayda Nedir? Gayda Müzik Aleti Nedir

Gayda Nedir? Gayda Müzik Aleti

Gayda nedir, Bir çok ülkede aynı şekil fakat kullanım amacı farklı olan kültürel çalgılardan bir tanesidir. Gayda kamıştan yapılan ve çift düdüklü, tulumla beslenen nefesli bir çalgı aletidir. Türk toplumundaki yeri genellikle Trakya halkının milli çalgılarındandır. Yurt dışında işe Bulgar, Makedon ve İskoçların yine aynı şekil milli çalgılarından bir tanesidir. Hatta bir çoğumuz İskoç Gaydası ve İrlanda Savaş Gaydasını duymuşluğumuz vardır.

Gayda Tarihi

Gayda tarihi, 20. yüz yılın hemen başlarında Macaristan’da Meleyen Keçi olarak bilinen bir farklı türü bulunmaktadır. Birkaç tanımsal değişiklikler sunulmaktadır. Tulumu tamamen oğlak derisinden olmak zorundadır ve Gayda çalan kişinin nefesi ile tulumun içerisine hava pompalaması gerekmektedir. Ucunda bulunan kamış yardımı ile rahat bir şekilde hava dolumu yapılabilmektedir. Dünya çapında bir çok gayda çeşidi bulunmaktadır. Neredeyse bir çok ülkede kullanılmaktadır. Örnek verecek olursak Trakya, bulgar, Makedon ve İskoçların milli çalgılarındandır. Gayda müzik aleti veya gayda çalgısı bazı çeşitlerini şimdi sizler için açıklayacağız.

Gayda Çeşitleri

Gayda çeşitleri, bir çok ülkede gayda kullanılmaktadır fakat biz Türkiye ve Türkiye’ye yakın olan ülkelerin gayda çeşitlerinden biraz sizlere bahsetmeye çalışacağız. İlk önce ülkemizde kullanılan gayda çeşitlerine geçiyoruz.

Gayda Nedir? Gayda Müzik Aleti Nedir
Gayda Nedir? Gayda Müzik Aleti Nedir

Tulum: Genellikle Rize, Artvin, Gümüşhane, Ardahan çevresinde kullanılmaktadır. İskoçya gaydasına çok yakındır. Tek farkı pes seslerini kontrol edebileceğiniz ayrı bir boruya sahiptir. Ülkemizde oldukça yaygındır. Tulum nedir, deyince bir çok kişi bilmektedir. Kullanımı milattan önce 425 yıllarına dayanmaktadır. Evliya Çelebinin seyahatnamelerinde sürekli olarak geçmektedir. İlk önce Trabzon’da kullanılmaya başlandığı da bilinmektedir.

Çek cumhuriyeti ülkesinde Bock adı altında bir gayda çeşidi kullanılmaktadır. Trabzon’un bazı bölgelerinde dankiyo ismini tulum müzik aleti için söylendiği bilinmektedir. Romanya ülkesinde Cimpoi çeşidi kullanılmaktadır. Macaristan ve Polonya ülkelerinde Duda çeşidi kullanılmaktadır.
Polonya ülkesinde Koza adı verilen bir gayda çeşidi kullanılmaktadır. Hırvatistan ülkesinde Diple adı verilen, Yunanistan ülkesinde Tsambouna, Girit ülkesinde Askambandoura, Polonya, Çek Cumhriyeti ve Slovakya ülkelerinde Gajdy, İspanya ülkesinde Gaita, Sırbistan ve Hırvatistan ülkelerinde Surle, Kuzey Afrika ülkesinde Mozued/Zukra ve son olarak İskoçya ülkesinde Bagpipe adlı bir gayda çeşidi kullanılmaktadır.

Gayda hakkında araştırmalarımızı yapıp en iyi şekilde sizlere aktarmaya çalıştık. Diğer müzik aletlerini incelemek isterseniz lütfen Müzik Aletleri kategorisini inceleyiniz.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın