Bağlama Nedir? Bağlamanın Tarihçesi

Bağlama, Anadolu'daki bir serzeniştir. Aşıkların ve ozanların dertleri, aşklar ve dermanlarını anlatmak için kullandıkları bir telli çalgıdır.
 Bağlama Nedir? Bağlamanın Tarihçesi
Okunuyor Bağlama Nedir? Bağlamanın Tarihçesi

Bağlama Nedir?

Bağlama, günümüz müziklerinin ve geçmişteki Türk müziklerinin oluşumunda mutlak rol oynayan telli bir çalgıdır. Özellikle köklü bir mazisi olması ve yer yer Asya ve Avrupa’da kullanılması ile birlikte yaygın olarak Anadolu halkına hitap etmektedir. Bilindiği üzere eski Türk haklarında kopuz adı verilen bir telli çalgı vardır. İşte bağlamanın da yegane atası Kopuzdur. Buna daha açıklayıcı bir anlam kazandırmak istersek bağlama, Kopuzun bir diğer türüdür. Anadolu’nun âşıkları ve ozanları dertlerini, dermanlarını, aşklarını ve sevgilerini anlatmak için bağlama’nın eşsiz sesini kullanmışlardır. Bağlama öğretisi eski Türklerden günümüze usta çırak ilişkisi ya da kulaktan duyma ritimlerle meydana gelmiştir. Anadolu’nun kırsal kesimleri ve güzel şehrimiz İstanbul’un en ücra kesimlerinde dahi ulaşabileceğiniz bağlama, şehir kültürü ve gelişen müzikte de yerini almayı ihmal etmemiştir.

Bağlamanın Tarihsel Gelişimi Nasıl Oldu?

bağlama tarihçesi

Aslında bağlama’nın tarihini net bir şekilde anlatmak için şöyle bir tarih vermemiz gerekmektedir. İlkçağ Öncesi 1600 yıllardan itibaren Anadolu’nun aşık insanları ve dertli kesimlerinin dertlerine tercüman olan bir telli çalgının kullanıldığına dair kalıntısal bilgiler mevcuttur. Anadolu’nun eşsiz insanı ahşaptan yaptığı ve at kuyruk tellerinin bağlanarak bir sentez oluşturduğu telli çalgı niteliğindeki bu çalgıyı Avrupa’da duyuran kesim haline de gelmiştir. Buradan çıkaracağımız sonuç aslında şudur ki, Türkler bağlama ya da telli çalgıların Avrupa’da tanıtılansında büyük rol oynamıştır.

Bağlamanın Parçaları Nelerdir?

bağlama

Bağlama genel olarak elinize aldığınızda bunu daha iyi anlayacaksınız ki 3 parçadan müteşekkildir. Bunlar bağlama tekne, sap ve kapak’tır. Burada önemli olan Sap kısmındaki burgu olarak bilinen kısmın es geçilmemesidir. Çünkü bağlamalara akort ayarı verilen bölge burgu dediğimiz bu ana bölümden yapılmaktadır. Aslında bağlamayı insana benzetirse akort, kalp görevi görmektedir. Bir nevi bağlamanın kan pompalamasını sağlamaktadır. Bu burgu kısmı gevşetilmek ya da sıkılmak kaidesiyle bağlamanın akordu düzenlenmektedir.

Akort’un yapılacağı bölümde misina ipleri ile bağlanan bu telli çalgı eşsiz bir sese ev sahipliği yapmaktadır. İşte bu misina topluluğuna da misina perdesi ya da perde kısmı denilmektedir. Perde sayıları ve perde sistemleri bağlamanızın boyutu ve yörelerine göre değişkenlik göstermektedir. Burada örnek teşkil etmesi açısından Uzun Sap Bağlama’yı örnek göstermek isteriz.

Uzun Sap Bağlama Türünün Perdesi Ne Kadardır?

uzun saplı bağlama

Uzun sap bağlamada 23 adet perde bulunmaktadır. Burada şunu ifade etmek isteriz ki 1 adet telin içerisinde 25 adet farklı ses kombinasyonu bulunmaktadır. Bu sesler yöresel bağlamalara göre de değişiklik gösterebilmektedir. Uzun sap bağlamanın da 42 cm’lik bir gövde boyutu vardır. Sap uzunluğu ise tamı tamına 55 cm’dir.

Kısa Sap Bağlamanın Boyutu Nedir?

kısa saplı bağlama

Kısa saplı bağlamaların ise üzerilerinde 19 adet perde bulunmaktadır. Her 1 tel üzerinde 21 farklı sesi çıkaran bir dokuya sahiptir.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın